Zespół poklasztorny Norbertanek w Żukowie

Zespół klasztorny Norbertanek w Żukowie to najstarszy zabytek architektoniczny na Kaszubach, o bogatej historii sięgającej XIII wieku. Klasztor powstał dzięki staraniom księcia Mściwoja I i jego żony Zwinisławy, którzy w 1212 roku ufundowali opactwo, początkowo przekazując zakonowi cztery wsie. Norbertanki, znane z surowej reguły, odgrywały kluczową rolę w rozwoju Żukowa, prowadząc szkołę dla szlachcianek i córek patrycjuszy gdańskich, gdzie uczono robót ręcznych, w tym haftu liturgicznego. Z czasem, z tej tradycji wykształcił się unikalny haft kaszubski, którego wzory przetrwały do dziś jako „szkoła żukowska”. Klasztor był hojnie wspierany przez lokalne rody szlacheckie, co pozwalało zakonnicom na rozbudowę majątku, w tym młynów, tartaków i folwarków. W XIV wieku klasztor został rozbudowany, jednak w 1433 roku ucierpiał na skutek napadów rabunkowych. W XV i XVI wieku zakonnice prowadziły rozległe dobra ziemskie, posiadały prawo do połowu ryb na jeziorach Raduńskich, a także zarządzały browarem, cegielnią i innymi zakładami. Jednym z najcenniejszych zabytków zespołu jest gotycki kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wzniesiony w XIV wieku. Wnętrze świątyni kryje unikalne dzieła sztuki, takie jak krucyfiks z 1360 roku, alabastrowa płaskorzeźba Pokłon Trzech Króli z połowy XIV wieku oraz renesansowy tryptyk i ołtarz główny z obrazem ze szkoły Hermana Hana. W kościele znajduje się również barokowa ambona, konfesjonały oraz ozdobiona balustrada chóru.