InstagramYoutubeFacebook
99+
Kościół w Krokowej to wyjątkowy zabytek, którego historia sięga XIV wieku. Pierwsza drewniana kaplica została zbudowana około 1300 roku z inicjatywy Piotra Krockow. W 1498 roku Wawrzyniec Krockow zastąpił ją murowanym kościołem z drewnianą wieżą. W XVI wieku, w 1572 roku, świątynia przeszła w ręce protestantów i przez kolejne wieki służyła różnym wspólnotom wyznaniowym, w tym kalwinom i członkom pruskiego Kościoła Unijnego.Obecny, neogotycki kościół powstał w latach 1833–1850 według projektu Karola Gustawa Adolfa von Krockow, na wzór katedry w Rotterdamie. Zbudowany na planie krzyża, wyróżnia się dwiema wieżami o wysokości 11 metrów oraz ceglaną konstrukcją na kamiennym fundamencie. Do 1945 roku był to kościół ewangelicki pw. Świętego Krzyża. Po II wojnie światowej, w 1946 roku, przekształcono go w kościół katolicki pw. Świętej Katarzyny Aleksandryjskiej.Wnętrze świątyni utrzymane jest w stylu neogotyckim. Wśród wyposażenia znajdują się murowany ołtarz, chrzcielnica, ambona, chór muzyczny oraz barokowy krucyfiks procesyjny. W podziemiach kościoła mieści się krypta grobowa rodziny von Krockow, a nad nią prostokątna przybudówka dawnego mauzoleum. Chociaż krypta nie jest dostępna dla zwiedzających, wciąż przypomina o bliskich związkach rodu Krockow z historią świątyni.Kościół znajduje się w centrum wsi, na skrzyżowaniu głównych traktów komunikacyjnych. Otacza go żeliwne ogrodzenie z murowanymi słupkami, przeniesione w latach 60. XX wieku z miejscowego cmentarza. Warto zwrócić uwagę na jego starannie wykonane elewacje z cegły oraz detale architektoniczne, które świadczą o bogatej tradycji budowlanej tego miejsca.Kościół w Krokowej to ważny zabytek Pomorza, łączący historię, kulturę i architekturę. Przybliża dzieje regionu i zachęca do poznawania jego przeszłości.
opismapaqrcode
Pałac w Kłaninie, wzniesiony w XVII wieku, to jedna z pereł Pomorza, łącząca bogatą historię i niezwykłe walory architektoniczne. Na przestrzeni wieków majątek należał do znanych rodów, w tym Kłanickich, Klińskich, Janowskich, Ustarbowskich, a od 1838 roku do rodziny von Grass.Pałac wyróżnia się eklektycznym stylem, który zawdzięcza przebudowom z końca XIX wieku i lat 30. XX wieku. Budynek, założony na planie litery „F”, charakteryzuje się neoklasycystyczną elewacją, dwukondygnacyjną konstrukcją i rozczłonkowaną bryłą. Wschodnia elewacja ma taras, a przed wojną pałac posiadał dwie wieże, z których zachowała się jedna.Największą atrakcją jest odrestaurowana sień gdańska z przełomu XVII i XVIII wieku, zdobiona kręconymi schodami oraz barokową szafą. Klatka schodowa, przeniesiona z kamienicy w Gdańsku, zdobiona jest kaflami z Delft, które dekorują też ściany kominka i schodów do piwnic. W sieni znajdują się XIX-wieczne witraże odkryte na strychu.W zachodniej części rezydencji mieści się sala bankietowa z dekoracyjnymi sztukateriami zaprojektowanymi przez André Lamberta. Stylowe wnętrza pokoi nawiązują do historycznego charakteru budynku.Pałac otacza malowniczy park krajobrazowy o powierzchni 2 hektarów, z pomnikami przyrody i rzadkimi gatunkami drzew, jak miłorząb czy cyprysik. Aleja lipowa, prowadząca do XIX-wiecznej bramy, jest pamiątką po rodzinie von Grass, która rozwijała majątek, zakładając ogrody, cegielnię i gorzelnię.Po wojnie pałac służył m.in. jako szkoła rolnicza i internat. Obecnie, po odrestaurowaniu, zaprasza miłośników historii i architektury.
opismapaqrcode
Dwór w Lisewie to miejsce o bogatej i barwnej historii, sięgającej XV wieku, kiedy wieś należała do szlacheckiej rodziny Lisewskich. W drugiej połowie XVI wieku majątek został podzielony między dwie rodziny – Dzięcielskich i Jackowskich. Dzięcielscy, znani z hulaszczego trybu życia, szybko sprzedali swoją część, natomiast ród Jackowskich zarządzał posiadłością aż do końca XVIII wieku. To właśnie za ich czasów powstał zespół dworsko-parkowy, który stał się charakterystycznym elementem Lisewa.Miłość i emocje wielokrotnie wpływały na losy dworu. Jednym z najbardziej romantycznych wydarzeń była historia Jackowskiego, który, zakochawszy się w miejscowej dziewczynie, sprzedał cały majątek i wyjechał z nią w głąb kraju. Podobny los spotkał późniejszych właścicieli – niejednokrotnie miłość zmuszała ich do podejmowania odważnych decyzji, które zmieniały bieg historii posiadłości.W XVIII wieku majątek trafił w ręce mieszczanina Dergumira Bartnischa z Lęborka, który prowadził dostatnie życie z dala od konfliktów. Następnie dwór przejęli baron Johann Georg Bernhard von Wendenberg i jego rodzina, a po nich Johann Zielcke w 1853 roku. To właśnie Zielcke ukształtował obecny wygląd dworu i parku. Wprowadził porządek, wytyczył trakt komunikacyjny, prostokątny park z półkolistym podjazdem oraz wygospodarował teren na sad i ogród warzywny.Niestety, w 1880 roku majątek trafił w ręce Banku Kredytowego Boden, co rozpoczęło trudniejszy okres w jego dziejach. Dwór wielokrotnie zmieniał właścicieli, aż w latach 20. XX wieku nabył go Kranthig, który mieszkał tam do 1945 roku, kiedy zginął podczas działań wojennych.Dzisiejszy dwór w Lisewie, choć nieco zapomniany, wciąż przypomina o swojej bogatej historii. Zachowane elementy założenia parkowego i architektura dworska świadczą o jego dawnym splendorze, a losy jego mieszkańców pozostają inspirującą opowieścią o miłości, odwadze i przemijaniu.
opismapaqrcode
Wśród gęstych lasów ukryty jest wyjątkowy most z kamienia i cegły, który dawniej stanowił fragment linii kolejowej łączącej Lębork z Bytowem. Linia kolejowa nr 237, wybudowana na początku XX wieku, miała znaczenie lokalne, jednak jej solidne konstrukcje pozostają świadectwem inżynieryjnych umiejętności tamtych czasów.Most o charakterystycznej akweduktowej budowie, składa się z trzech przęseł, z których środkowe zostało zniszczone pod koniec II wojny światowej. Przepływa pod nim rzeka Bukowina, której wartki nurt dodaje uroku tej malowniczej ruinie. Most, nazywany również "Leśnymi Wrotami", przetrwał jako jedna z najbardziej dziewiczych i nieodkrytych atrakcji . Pomimo zniszczeń, jego monumentalna forma nadal robi wrażenie i przyciąga miłośników historii oraz przyrody.
opismapaqrcode
Zagroda Gburska, zlokalizowana na Wyspie Sobieszewskiej w Gdańsku, to niezwykły przykład żuławskiej architektury wiejskiej z XIX wieku. Kompleks, zajmujący 1,9 ha, składa się z domu mieszkalnego, częściowo mieszkalnego spichlerza, ruin dwóch obór, fundamentów stodoły o imponującej długości 30 metrów, a także stawu, sadu i niewielkiego parku. Wyspa Sobieszewska oraz Żuławy Wiślane to obszary o unikalnym charakterze architektonicznym. Tereny te słyną z tradycyjnych budynków wiejskich, w tym domów podcieniowych i murowanych spichlerzy, które świadczą o bogactwie i zaradności dawnych gospodarzy, zwanych gburami. Zagroda przy ulicy Świbnieńskiej doskonale wpisuje się w ten krajobraz – przestronność budynków, funkcjonalność rozkładu oraz obecność sadu i stawu odzwierciedlają praktyczne podejście do organizacji przestrzeni mieszkalnej i gospodarczej.
opismapaqrcode
Palmiarnia w Parku Oliwskim im. Adama Mickiewicza powstała w drugiej połowie XVIII wieku jako klasztorny ogród zimowy. Początkowo służyła jako przestrzeń do uprawy egzotycznych roślin i była integralnym elementem kompozycji parku, znajdując się niedaleko głównej alei, na południowy wschód od Pałacu Opackiego.Na przestrzeni lat była wielokrotnie rozbudowywana – szczególnie w XIX wieku, w latach 50. XX wieku oraz w 1984 roku. Współczesna szklana rotunda, o cylindrycznej formie i wysokości 15 metrów, powstała w 1954 roku. Palmiarnia składa się z dwóch części: wschodniego, parterowego, murowanego budynku z przeszkleniami od strony południowej oraz nowoczesnej kopuły w części zachodniej.W jej wnętrzu znajduje się imponująca kolekcja roślin egzotycznych, w tym m.in. palmy, bananowce, araukarie, filodendrony, kaktusy, aloesy, agawy, opuncje, fikusy, sagowce, paprocie drzewiaste i storczyki. Szczególną uwagę zwracają takie okazy, jak palma dżemowa z Brazylii, palma bożonarodzeniowa z Filipin, czy palma meksykańska. W kolekcji wyróżnia się także 17-metrowa araukaria pochodząca z australijskich lasów deszczowych oraz egzotyczne bananowce australijskie.Palmiarnia słynie również z dawnych okazów – oliwski daktylowiec, który miał 180 lat, był najstarszym sztucznie hodowanym okazem tego gatunku w Europie i jedynym w Polsce. Obecnie wśród najstarszych roślin znajdują się ponad 150-letnie szorstkowce i nieco młodsza palma kanaryjska.
opismapaqrcode
Historia Młyna IV w Oliwie sięga 1591 roku, kiedy to opat Dawid Konarski, przekazał ten teren, zasłużonemu wobec oliwskiego konwentu Janowi Doryngowskiemu. Powstał wówczas okazały dwór i kuźnica żelaza, która z czasem została przekształcona w kuźnicę miedzi. W 1672 roku posiadłość nabył Gottfried Günter, nadając jej nazwę Güntershof. Dwór ten zyskał znaczenie historyczne, gdy w 1697 roku gościł tu książę Conti, francuski pretendent do polskiego tronu, który prowadził tu tajne narady ze swoimi zwolennikami.W XVIII wieku nastąpiła kolejna zmiana przeznaczenia obiektu. Kuźnica miedzi została przekształcona kolejno w kaszarnię, olejarnię, a następnie w zakład produkujący odlewy żeliwne do produkcji broni i maszyn. Dopiero w 1863 roku obiekt zaczął pełnić funkcję młyna zbożowego, którą utrzymywał aż do pożaru w latach 80. XX wieku.Młyn IV był świadkiem wielu przemian i pełnił różne funkcje, od kuźnicy po fabrykę i młyn. Jego burzliwe dzieje odzwierciedlają przemiany gospodarcze i społeczne regionu. Do dziś zachowały się charakterystyczne budynki młyna, staw, tama i upusty, które stanowią cenne świadectwo przeszłości.
opismapaqrcode
Historia dworu w gdańskiej Oruni sięga końca XVI wieku, kiedy to pojawił się na planie Berndta Friedricha z 1599 roku. W XVII wieku posiadłość przeszła w ręce burmistrza Bartłomieja Schachmanna, który urządził tu rezydencję letnią. Otaczający ją ogród zachwycał różnorodnością roślin, wodospadami, kwietnikami i roślinnymi labiryntami, a sam dwór służył jako miejsce wystawnych biesiad i koncertów. Kolejnymi właścicielami byli burmistrzowie Gdańska Johann Zierenberg oraz Albrecht Groddeck. W 1698 roku rezydencję odwiedził król Polski August II Mocny, a w 1734 roku kwaterował tutaj rosyjski marszałek Burkhard von Münnich podczas oblężenia Gdańska. W tym czasie prawdopodobnie podpisano akt kapitulacji miasta.Pod koniec XVIII wieku majątek przejął burmistrz Johann Gottfried Reyger, którego krewny, botanik Gotfryd Reyger, założył w posiadłości ogród botaniczny z egzotycznymi roślinami, takimi jak ananasy czy cytrusy. Rok 1813 przyniósł kres świetności – dwór został zniszczony podczas walk francusko-rosyjskich, a dalsze zniszczenia spowodował orkan w 1818 roku.W 1816 roku dwór odbudował gdański kupiec Fryderyk August Hoene, nadając mu klasycystyczny wygląd, który zachował się do dziś. Dwukondygnacyjny budynek pokryty czterospadowym dachem ozdobiono portalem wspartym na kolumnach toskańskich, a przed nim urządzono okrągły podjazd. Wewnątrz przetrwały drewniane schody i kominki z XIX wieku. W 1917 roku ostatnia właścicielka, Emilia Hoene, przekazała dwór miastu. Zespół dworski w Oruni, w skład którego wchodzi dwór, budynki gospodarcze, lodownia oraz Park Oruński, do dziś stanowi ważne dziedzictwo historyczne i kulturowe Gdańska. Park jest dostępny dla mieszkańców i turystów, a jego przestrzenie są wykorzystywane na koncerty i festyny.
opismapaqrcode